Nierpatiënten krijgen vaak het advies om voorzichtig te zijn met kalium. Is dat terecht? Nierarts Ewout Hoorn wil als projectleider van K+onsortium nu eens goed uitzoeken wat kalium doet bij nierpatiënten.
De mineralen natrium en kalium oefenen invloed uit op de nierfunctie. Veel patiënten met nierziekten krijgen het advies om zowel met natrium als met kalium te minderen. Nierarts Ewout Hoorn is ervan overtuigd dat kalium ook een beschermende rol kan spelen bij patiënten met nierschade. Als projectleider van K+onsortium wil hij deze kwestie grondig uitzoeken. NEMO Kennislink sprak hem over het onderzoek, de doelen en de mogelijke uitkomsten voor nierpatiënten.
Wat was de aanleiding voor het opzetten van K+onsortium?
“De laatste jaren is uit epidemiologische studies gebleken dat nierpatiënten die veel kalium eten minder nierschade hebben dan patiënten die weinig kalium eten. In die studies is gekeken naar de hoeveelheid kalium in de urine. Dat is een maat voor hoeveel kalium mensen eten. Op basis van deze resultaten is geen oorzakelijk verband te leggen tussen het eten van kalium en het voorkomen van nierschade. Met ons onderzoek willen we kijken of dat verband er wel is.”
Wat zijn de belangrijkste doelen van K+onsortium?
“Het belangrijkste doel is dat we willen uitzoeken of kalium beschermend werkt voor de nier. Daarnaast willen we, in het laboratorium, achterhalen welk mechanisme hierachter zou kunnen zitten.”
Hoe wilt u die doelen bereiken?
“We starten met een klinische trial waarbij vierhonderd patiënten twee jaar lang kalium of een placebo krijgen. Gedurende die periode volgen we de deelnemers en bekijken we hoe de nierfunctie zich ontwikkelt.”
Teveel kalium kan schadelijk zijn. Is het dan niet gevaarlijk om kalium aan te vullen?
“Veiligheid is zeker belangrijk in deze studie. Patiënten met de neiging tot een hoog kaliumgehalte in het bloed, vaak door medicijngebruik, kunnen niet aan het onderzoek meedoen. Voorafgaand aan het onderzoek krijgt iedereen ook eerst twee weken kalium, zodat we kunnen zien wat er in het bloed gebeurt. Als dan blijkt dat iemand makkelijk een hoog kaliumgehalte in het bloed krijgt, kan die persoon ook niet meedoen aan de studie. En natuurlijk controleren we gedurende het onderzoek regelmatig of de kaliumgehaltes niet te hoog worden.”

Patiënten met nierziekten moeten kaliumrijke voeding, zoals groenten en fruit, maar ook koffie en chocolade, nu vaak laten staan. Wellicht gaat dit advies in de toekomst veranderen.
Wikimedia Commons, Neely3d via CC BY 2.5